Jak obliczyć WACC? Praktyczny przewodnik finansowy oraz wzór

Przy obliczaniu WACC korzystamy z poniższego wzoru:

gdzie:

• WACC – średni koszt kapitału firmy,
• E – wartość rynkowa kapitału własnego,
• D – wartość kapitału oprocentowanego,
• k – koszt kapitału własnego,
• Kd – koszt długu,
• T – stopa podatkowa.

Postaram się opisać każdy z elementów wzoru, aby wszystko było jasne. Zaczynając od początku: E określa całkowitą wartość rynkową udziałów lub akcji firmy. Oblicza się ją, mnożąc liczbę akcji w obrocie przez aktualną cenę rynkową akcji.

Jest to wartość, jaką inwestorzy są gotowi zapłacić za własnościowe prawo do firmy. W wycenie WACC używa się wartości rynkowej (a nie księgowej), ponieważ lepiej odzwierciedla ona rzeczywisty koszt kapitału własnego. Przykład: Jeśli firma ma 1 mln akcji, a każda kosztuje 500 zł, to E = 500 mln zł.

Idąc dalej, mamy D, czyli całkowitą wartość rynkową wszystkich zobowiązań oprocentowanych firmy, więc obejmuje to wszystko, co firma jest dłużna. Mogą to być kredyty bankowe, obligacje, leasing finansowy i inne pożyczone źródła finansowania.

Podobnie jak w przypadku E, preferuje się wartość rynkową, chociaż dla długu często stosuje się wartość księgową, jeśli rynkowa nie jest dostępna. D obejmuje jedynie długo- i krótkoterminowe zobowiązania oprocentowane, a nie zobowiązania handlowe czy rezerwy.​ 

Przykład: Jeśli firma ma kredyt bankowy o wartości 200 mln zł i obligacje o wartości 300 mln zł, to D = 500 mln zł.

Następny element wzoru to k (lub R_e przy stosowaniu angielskiej terminologii) to wymagana stopa zwrotu (oczekiwana stopa zwrotu przez akcjonariuszy za zainwestowanie swoich pieniędzy w firmę). Jest to koszt, jaki firma musi „zapłacić” właścicielom w postaci zysków i aprecjacji wartości akcji. Koszt kapitału własnego jest zwykle wyższy niż koszt długu, ponieważ akcjonariusze ponoszą większe ryzyko.

Koszt kapitału własnego oblicza się najczęściej za pomocą modelu CAPM (Capital Asset Pricing Model):​

gdzie: 

• Re – koszt kapitału własnego,
• Rf – wolna od ryzyka stopa dyskontowa (oparta na oprocentowaniu obligacji skarbowych),
• B – indeks ryzyka (szacowany w oparciu o odchylenia standardowe i zmienności kursów akcji spółek w danej branży),
• MP – stała premia za ryzyko związane z inwestowaniem w aktywa obarczone ryzykiem.

Przykład: Jeśli stopa wolna od ryzyka wynosi 3%, premia za ryzyko rynkowe 7%, a beta firmy 1,2, to k = 3% + 7% × 1,2 = 11,4%.

Kolejny element to kd (lub R_d w angielskim), czyli efektywna stopa procentowa, jaką firma płaci od swojego długu. Oblicza się ją, dzieląc roczne wydatki odsetkowe przez całkowitą wartość długu.

Koszt długu jest zwykle niższy niż koszt kapitału własnego, ponieważ pożyczkodawcy mają prawo do otrzymania odsetek i zwrotu kapitału niezależnie od zysków firmy (są na bezpieczniejszej pozycji niż akcjonariusze). Przykład: Jeśli firma płaci rocznie 30 mln zł odsetek od długu o wartości 500 mln zł, to kd = 30 / 500 = 6%.

Idąc dalej, mamy we wzorze stopę podatkową. T to efektywna stawka podatku dochodowego, jaką firma płaci od swoich zysków. Ta zmienna ma kluczowe znaczenie podczas kalkulacji WACC, ponieważ odsetki od długu stanowią koszt uzyskania przychodu i zmniejszają podatek dochodowy.​

Element (1 – T) to tarcza podatkowa* (tax shield). Dzięki niemu efektywny koszt kapitału obcego (czyli długu) jest niższy niż nominalna stopa procentowa. Jeśli kd = 6%, a T = 19%, to rzeczywisty koszt długu uwzględniający tarczę podatkową wynosi 6% × (1 – 0,19) = 4,86%.​

Przykład: Dla stawki podatku 19%, tarcza podatkowa wynosi (1 – 0,19) = 0,81, co oznacza, że każdy wydatek odsetkowy zmniejsza podatek o 19%.

* Jest to oszczędność podatkowa, którą firma uzyskuje dzięki temu, że odsetki od długu zmniejszają jej podatek dochodowy (są odliczane od podstawy opodatkowania). To jeden z kluczowych powodów, dla których firmy się zapożyczają.