Wycena Firm

Kategorie
Wycena Metoda Dochodowa Metoda Majątkowa Metoda Mnożnikowa Standard Wartości

Metody wyceny przedsiębiorstw – na wczesnym etapie

Dodano: 2 stycznia 2023
Ostatnia aktualizacja: 11 grudnia 2023

Pobierz artykuł

Metody wyceny przedsiębiorstw — kompleksowy poradnik

Metody wyceny przedsiębiorstw . Jak poznać wartość, jakie są podstawowe metody, jak kupujący może określać wartość przedsiębiorstwa, udziałów ?

Jeżeli ktoś nie czytał jeszcze artykułu ” Wycena przedsiębiorstwa lub firmy – jak ustalić wartość, od czego zacząć?” to jest odpowiednim moment gdyż niniejszy artykuł jest kontynuacją oraz porusza bardziej zaawansowane aspekty wyceny. W poprzednim artykule zostały poruszone absolutne podstawy jak np.: czym jest wycena firmy, czy funkcje wyceny przedsiębiorstwa. 

Wycena przedsiębiorstwa zanim rozpoczniemy proces  musimy odpowiedzieć sobie na wiele pytań oraz przyjąć szereg założeń. Określenie ów założeń nierzadko jest wyzwaniem z pogranicza nauki oraz sztuki. Gdy dodamy do tego czasy w których obecnie przyszło nam żyć [m.in pandemia wirusa covid-19, kryzys energetyczny, polityka monetarna, polityka fiskalna czy zmiany geopolityczne] zadanie wydaje się wyjątkowo trudne, ale to nie wszystko. Wyobraźmy sobie, że musimy określić szereg założeń dla przedsiębiorstwa na wczesnym etapie rozwoju czyli dla spółki bez historii, która jest dopiero na etapie budowania oraz testowania swojej oferty produktowej. Czy w ogóle jesteśmy w stanie wycenić takie przedsiębiorstwo ? A jeżeli tak to jakich metod użyć ? Czy należy prognozować przyszłe wyniki, może lepiej oprzeć się na majątku przedsiębiorstwa? Co jeżeli przedsiębiorstwo nie posiada jeszcze majątku? Jaki mam zatem wachlarz różnych metod, które możemy wykorzystać ?

Zanim przejdziemy do odpowiedzi na pytanie zdefiniujmy elementy wspólne dla przedsiębiorstw na wczesnym etapie.

Przedsiębiorstwo we wczesnym etapie - elementy wspólne

  • Brak lub krótka historia – oznacza to bardzo ograniczony dostęp do danych finansowych oraz operacyjnych
Definicja: European Startup Monitor (ESM) (2016), startup oznacza przedsiębiorstwo działające poniżej 10 lat.
  • Innowacyjność – oferowanie nowych produktów i usług które dostarczają wartość klientom
  • Brak lub niewielkie przychody [jeżeli już są przychody to najczęściej jednorazowe]
  • Wysokie prawdopodobieństwo bankructwa – statystyki nie pozostawiają złudzeń. Poniżej pierwszy wynik w wyszukiwarce google dla rynku polskiego „Wskaźnik przeżycia przedsiębiorstwa”:
„Spośród przedsiębiorstw niefinansowych, deklarujących rozpoczęcie działalności w 2020 r., do roku 2021 aktywnych pozostało 161 048 jednostek, tj. 67,1%. Najwyższy wskaźnik przeżycia pierwszego roku zanotowano dla podmiotów z sekcji działalność profesjonalna, naukowa i techniczna (79,6%).”źródło
  • Podmioty prywatne – podmioty te działają w domenie prywatnej i kontrolowane są co do zasady przez osoby fizyczne.
Uzależnienie od środków prywatnych. Najpopularniejszą metodą finansowania przedsiębiorstw na początkowy etapie są środki założycieli, rodziny oraz znajomych

 

Porozmawiajmy o wycenie Twojej firmy

Umów się na bezpłatną konsultację

 

Metody Wyceny Przedsiębiorstw - klasyfikacja

Przyjrzyjmy się jakie są metody oszacowania wartości przedsiębiorstwa i zastanówmy się czy jesteśmy w stanie użyć daną metodę aby uzyskać wycenę przedsiębiorstwa na wczesnym etapie.

 

W klasycznym rozumieniu metody wyceny można podzielić na: dochodowe, majątkowe, mieszane, porównawcze oraz metody niekonwencjonalne. Wybór metody uzależniony jest od profilu działalności, charakterystyki, specyfiki danego przedsiębiorstwa ale też od wielkości danej firmy. To co będzie właściwie w przypadku małych firm okaże się nieskuteczne w przypadku konglomeratów i odwrotnie więcej na ten temat będzie w podsumowaniu. Teraz spójrzmy na klasyczny podział metod wyceny:

Metody wyceny przedsiębiorstw

Dochodowe
Majątkowe
Mieszane
Porównawcze
(rynkowe)
Niekonwencjonalne
zdyskontowanych dywidend
wartości księgowej
szwajcarska
transakcji porównywalnych
oparte na teorii opcji
zdyskontowanych zysków
wartości odtworzeniowej
berlińska
spółek porównywalnych
z opóźnieniem czasowym
zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF):
*przynależnych wszystkim stronom finansującym
*przynależnych właścicielom
skorygowanych aktywów netto
nadwyżki i zysków
inne metody niekonwencjonalne
wartości likwidacyjnej
stuttgarcka
inne metody mieszane

Źródło: Opracowanie na podstawie: Miciuła I. (2014), Współczesna metodyka wyceny przedsiębiorstw i jej wyzwania w przyszłości, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 2(300).

Dochodowe metody wyceny przedsiębiorstw

Metoda dochodowa stanowi grupę metod, które opierają się na założeniu, że wartość to funkcja przyszłych strumieni dochodów [tzw. wolne przepływy pieniężne]. Metody dochodowe są oparte o koncepcje NPV [net present Value] czyli – wartość firmy równa jest sumie zdyskontowanych przepływów pieniężnych przy czym dyskonto stanowi oczekiwaną stopę zwrotu z kapitału. Zatem istotą jest przygotowanie wiarygodnych prognoz na, których opiera się cała wycena firmy.

W ramach metody dochodowej możemy wyróżnić między innymi:

  • Metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych DCF (ang. Discounted Cash Flows), która może opierać się na przepływach przynależnych właścicielom – FCFE (ang. Free Cash Flows to Equity) lub przepływach przynależnych wszystkim stronom finansującym: właścicielom i wierzycielom – FCFF (ang. Free Cash Flows to Firm).
  • Metodę zdyskontowanych zysków (ang. Discounted Future Earnings Method).
  • Metodę zdyskontowanych dywidend (ang. Discounted Dividends Method).

Zastosowanie:

Metoda właściwa zarówno dla dojrzałych jak i przedsiębiorstw na wczesnym etapie rozwoju. W przypadku zastosowania metody dla spółki na wczesnym etapie muszą istnieć racjonalne przesłanki, że firma posiada zdolność do generowania przyszłych przepływów pieniężnych dla właścicieli.  

Metoda majątkowa

Fundamentem tej grupy metod jest ustalenie wartości przedsiębiorstwa na podstawie jego majątku netto, czyli wartości majątku pomniejszonego o sumę zobowiązań. Dużą rolę w ustalaniu wartości spółki dla metod majątkowych mają aktywa oraz pasywa wg. wartości księgowej po uwzględnieniu specyficznych korekt.

Do majątkowych metod wyceny zalicza się między innymi:

  • Metodę wartości skorygowanych aktywów netto (ang. Adjusted Net Asset Method).
  • Metodę wartości likwidacyjnej (ang. Liqudation Value Metod).
  • Metodę wartości odtworzeniowej (ang. Replacement Value Metod).

Zastosowanie:

Metoda właściwa dla dojrzałych przedsiębiorstw często działających w branżach kapitałochłonnych. Metody majątkowej wyceny przedsiębiorstw praktycznie nie da się zastosować dla przedsiębiorstw na wczesnym etapie ponieważ przedsiębiorstwa będące we wczesnej fazie rozwoju nie posiadają istotnych składników materialnych. Cała wartość bazuje na składnikach niematerialnych prawnych, które nie są odzwierciedlone w księgach rachunkowych spółki. [więcej na ten temat można odnaleźć w ebooku „jak podnieść wartość przedsiębiorstwa” dostępnego pod linkiem]

Metody mieszane wyceny przedsiębiorstw

Grupa metod mieszanych sprowadza się do łączenia podejścia majątkowego oraz dochodowego. W praktyce oznacza to przypisanie wag do poszczególnych metod dzięki czemu uzyskujemy wartość finalną wycenianego przedsiębiorstwa. Wycena przy wykorzystaniu metod mieszanych opiera się na założeniu, że wartość przedsiębiorstwa z jednej strony określa wartość posiadanego majątku oraz z drugiej strony determinuje ją zdolność do generowania dodatnich przepływów pieniężnych.

Zastosowanie:

Metoda właściwa dla spółek z odpowiednio długą historią najczęściej działającą w kapitałochłonnej branży. Z racji braku możliwości zastosowania metody majątkowej do wyceny przedsiębiorstw na wczesnym etapie metoda mieszana [połącznie metody majątkowej oraz dochodowej] również nie jest właściwa dla tego typy spółek.

Porównawcze metody wyceny przedsiębiorstw

Zgodnie z podejściem porównawczym (mnożnikowym) wycena przedsiębiorstwa wyznaczana jest jako wielokrotność efektów ekonomicznych generowanych przez to przedsiębiorstwo. Przez efekt ekonomiczny należy rozumieć skutek gospodarczy działalności wyrażony w jednostkach pieniężnych np.:

  • przychody ze sprzedaży,
  • zyski operacyjne,
  • zyski operacyjne powiększone o amortyzację ,
  • zysk netto,

Wyróżnić można trzy rodzaje mnożników wynikające z kapitału własnego i długu:

  • Mnożniki oparte na wartości rynkowej pochodzące z transakcji z rynku publicznego lub transakcji prywatnych; np. P/E, P/BV.
  • Mnożniki oparte na wartości całego przedsiębiorstwa, tj. kapitału własnego i długu; np. EV/EBIT (ang. Enterprise Value/Earnings Before Interest and Taxes), EV/EBITDA (ang. Enterprise Value/Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization).
  • Mnożniki oparte na charakterystycznych dla danego sektora wielkościach; np. EV/liczby hektolitrów piwa, EV/liczby subskrybentów, EV/liczby aktywnych codziennie
  • użytkowników portalu (ang. unique users).

Jednym z głównych wyzwań przy wykorzystaniu metod porównawczych jest dobór i selekcja zbliżonych spółek lub transakcji porównywalnych.

Zastosowanie:

Metoda właściwa dla spółek dojrzałych jak i na wczesnym etapie rozwoju pod warunkiem zidentyfikowania odpowiedniej grupy spółek lub transakcji porównywalnych. Należy jednak zaznaczyć, że zidentyfikowanie spółek porównywalnych może być niezwykle trudne szczególnie na mniej rozwiniętych rynkach. W zdecydowanej większości przedsiębiorstwa na wczesnym etapie funkcjonują w sferze prywatnej co utrudnia dobór próby porównawczej

Niekonwencjonalne - metody wyceny

Niekonwencjonalne metody wyceny przedsiębiorstw stosuje się w uzasadnionych przypadkach, kiedy bardziej konwencjonalne narzędzia zawodzą. Jedna z podstawowych metod w tej kategorii jest metoda opcji realnych. Metoda opcji realnych bazuje na założeniu, że przedsiębiorca ma prawo (lecz nie obowiązek) do zmiany decyzji w zakresie projektu inwestycyjnego w czasie jego trwania.

Zastosowanie:

Metoda właściwa dla spółek dojrzałych jak i na wczesnym etapie rozwoju

Majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw

Metody majątkowe wyceny przedsiębiorstw to podejście koncentrujące się na wartości aktywów firmy. Kluczowym aspektem jest ocena realnej wartości aktywów netto, które odzwierciedlają różnicę między wartością aktywów a zobowiązaniami. Te metody są często stosowane w przypadkach likwidacji firmy lub gdy przedsiębiorstwo ma znaczne aktywa materialne. Dwa podstawowe podejścia to wycena według wartości księgowej i wycena likwidacyjna.

  • Wycena według wartości księgowej polega na ocenie aktywów i zobowiązań według ich wartości ujętej w księgach rachunkowych.
  • Wycena likwidacyjna natomiast zakłada, ile firma mogłaby uzyskać ze sprzedaży swoich aktywów w przypadku likwidacji.

Wartość majątkowa jest jednak często krytykowana za ignorowanie zdolności generowania przyszłych zysków i innych niematerialnych wartości, takich jak marka czy relacje z klientami. Metody te najlepiej sprawdzają się w branżach, gdzie dominują aktywa materialne, jak nieruchomości czy produkcja.

Metoda księgowa wyceny przedsiębiorstwa

Metoda księgowa wyceny przedsiębiorstwa opiera się na wartości aktywów i zobowiązań ujętych w księgach rachunkowych. Wartość przedsiębiorstwa jest obliczana przez odjęcie wartości zobowiązań od wartości aktywów. Ta metoda skupia się na aspektach finansowych widocznych w sprawozdaniach finansowych, pomijając niematerialne wartości takie jak marka czy potencjał rynkowy. Jest szczególnie przydatna w branżach z dominującymi aktywami materialnymi, ale może nie odzwierciedlać rzeczywistej wartości rynkowej w dynamicznie zmieniających się sektorach.

Metoda odtworzeniowa wyceny przedsiębiorstwa

Metoda odtworzeniowa wyceny przedsiębiorstwa polega na oszacowaniu kosztów odtworzenia firmy od podstaw. Obejmuje to koszty związane z nabyciem aktywów, infrastruktury, technologii oraz pozyskaniem kapitału ludzkiego i klientów. Metoda ta kładzie nacisk na bieżącą wartość zastępczą aktywów, nie uwzględniając amortyzacji. Jest szczególnie przydatna w wycenie firm z unikatowymi aktywami lub specjalistyczną wiedzą, ale może nie uwzględniać przyszłych zysków czy wartości niematerialnych, jak marka czy pozycja rynkowa.

Podsumowanie - metody wyceny wartości przedsiębiorstwa

W artykule został przedstawiony klasyczny podział metod wyceny przedsiębiorstw oraz możliwość zastosowania w zależności od etapu na którym znajduje się przedsiębiorstwo, zatem możemy wyróżnić:

  • dochodowe metody wyceny
  • majątkowe metody wyceny
  • mieszane metody wyceny
  • porównawcze metody wyceny
  • niekonwencjonalne metody wyceny

Przy wyborze odpowiedniej metody wyceny, oprócz etapu rozwoju danego przedsiębiorstwa należy uwzględnić cele i funkcje wyceny, które zostały omówione w poprzednim artykule. Nierzadko określenie parametrów, które wpływają na wycenę jest czynnością z pogranicza nauki i sztuki. Nie dziwi zatem fakt, że to samo przedsiębiorstwo będzie inaczej wycenione przez różnych wyceniających.

Należy pamiętać o utrudnieniach, które stoją przed wyceniającym niezależnie od zastosowanej metody. Szczególnie duże znaczenie ma to w przypadku przedsiębiorstw na wczesnym etapie, gdzie praktycznie niemożliwe jest skwantyfikowanie pewnych parametrów [np. prawdopodobieństwo materializacji pewnych specyficznych ryzyk dla danego przedsiębiorstwa]. W konsekwencji wybór właściwej metody wyceny przedsiębiorstwa na wczesnym etapie przypomina bardziej sztukę opartą na doświadczeniu oraz szczęściu niż twardą naukę. W pewnym sensie jest to pochodna definicji przedsiębiorstwa na wczesnym etapie rozwoju gdyż jak wiadomo, jedyną stałą rzeczą w życiu, jak i w biznesie jest zmiana.

PS. W Następnym artykule zostaną przedstawione zmodyfikowane metody wyceny przedsiębiorstw na wczesnym etapie m.in.:

Najczęściej zadawane pytania

Metody wyceny przedsiębiorstw obejmują: metodę dochodową (DCF), analizującą przyszłe przepływy pieniężne; metodę porównawczą rynkową, bazującą na porównaniu z podobnymi firmami; metodę majątkową, skupiającą się na wartości aktywów netto; oraz metodę transakcyjną, opierającą się na cenach rzeczywistych transakcji podobnych firm.

Wycena spółki metodą DCF (Discounted Cash Flow) polega na prognozowaniu przyszłych przepływów pieniężnych firmy i dyskontowaniu ich do obecnej wartości przy użyciu odpowiedniej stopy dyskontowej. Metoda ta skupia się na wewnętrznej wartości przedsiębiorstwa, analizując jego zdolność do generowania zysków w przyszłości, i dostosowuje te przepływy do obecnej sytuacji ekonomicznej.

Metoda szwajcarska to hybrydowa metoda wyceny przedsiębiorstw, łącząca elementy metody dochodowej i majątkowej. Polega na obliczeniu średniej ważonej z dwóch wartości: wartości substancyjnej firmy (opartej na wartości aktywów netto) i wartości opartej na zysku (dochodowej). W tej metodzie zysk przedsiębiorstwa jest najpierw normalizowany, a następnie mnożony przez odpowiedni współczynnik kapitalizacji. Wynik jest następnie łączony z wartością substancyjną, dając całościową ocenę wartości firmy. Metoda szwajcarska jest ceniona za połączenie perspektywy majątkowej i zyskowej, co jest przydatne w wielu scenariuszach wyceny.

Wycena spółek obejmuje metody dochodowa (DCF), analizująca przyszłe przepływy pieniężne; metody porównawcze, porównującą z podobnymi firmami na rynku; metody majątkowe, opierającą się na wartości aktywów netto; oraz metodę transakcyjną, bazującą na cenach rzeczywistych transakcji podobnych firm. Wybór metody zależy od specyfiki i celu wyceny.

Metody wyceny aktywów i pasywów obejmują: wycenę rynkową, opartą na obecnych cenach rynkowych; kosztową, bazującą na kosztach reprodukcji lub zastąpienia; dochodową, oceniającą przyszłe przepływy pieniężne generowane przez aktywa; oraz księgową, opierającą się na wartościach zapisanych w księgach rachunkowych firmy.

Metoda odtworzeniowa w kontekście wyceny przedsiębiorstwa polega na ocenie kosztu, jaki byłby konieczny do odtworzenia całej firmy od podstaw. Obejmuje to koszty związane z nabyciem wszystkich aktywów firmy, takich jak nieruchomości, sprzęt, technologie, a także niematerialne wartości, jak reputacja czy know-how. Ta metoda skupia się na określeniu, ile by kosztowało zbudowanie podobnej firmy w obecnych warunkach rynkowych.

Kategorie
Metoda Dochodowa Metoda Majątkowa Metoda Mnożnikowa Standard Wartości Wycena

Wycena Przedsiębiorstwa lub Firmy – Jak Ustalić Wartość, Od Czego Zacząć?

Dodano: 21 grudnia 2022
Ostatnia aktualizacja: 18 października 2023

Wycena przedsiębiorstwa lub firmy - jak ustalić wartość, od czego zacząć?

Wycena wartości przedsiębiorstwa wymaga odpowiedniej wiedzy oraz doświadczenia. Od czego zacząć wycenę przedsiębiorstwa lub firmy?

Wycena przedsiębiorstwa lub firmy – Oferta

Wycena przedsiębiorstwa lub firmy –  jesteśmy źródłem rzetelnych informacji gospodarczych dla właścicieli, współwłaścicieli, inwestorów oraz przedsiębiorstw w zakresie wyceny przedsiębiorstwa. Zapewniamy indywidualne i wysokiej jakości usługi dostosowane do konkretnych celów i potrzeb klienta. Przygotujemy profesjonalny raport z wyceny oraz omówimy go  z Tobą. Poznaj wartość przedsiębiorstwa i umów się na bezpłatną konsultację.

Zanim przejdziemy do opisu najważniejszych punktów dotyczących wyceny przedsiębiorstwa, zastanówmy się przez chwilę co chcemy wycenić czyli: czym jest przedsiębiorstwo? Według klasycznej definicji przedsiębiorstwo jest zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenie działalności gospodarczej. Czy taka definicja jest precyzyjna ? Co dokładnie kryje się pod składnikami materialnymi oraz niematerialnymi ? Co ma większe znaczenie dla wycenianego podmiotu w zakresie generowania wartości dla właścicieli ? Skoro przedsiębiorstwo to aktywa materialne i niematerialne to czy wycena wartości można oszacować jako sumę wartości poszczególnych aktywów materialnych oraz niematerialnych ? Kto powinien sporządzać wycenę ? Biegły sądowy, biegły rewident, a może właściciel firmy ? Jak widać pytań jest bardzo dużo w tym i kolejnych artykułach odpowiemy przynajmniej na te najbardziej kluczowe pytania w kontekście wyceny.

Na czym polega wycena przedsiębiorstwa ?

Wycena przedsiębiorstwa to proces ustalania wartości za pomocą określonych metod wyceny, którego rezultatem końcowym jest rekomendacja wartość przedsiębiorstwa wyrażona w jednostce pieniężnej. Wycena przedsiębiorstwa może być trudna i czasochłonna, ale jest to konieczny krok w celu określenia wartości przedsiębiorstw szczególnie tych nie notowanych na giełdzie. Należy zwrócić szczególną uwagę na wszystkie czynniki wpływające na wartość wycenianego / badanego przedsiębiorstwa, takie jak jej wartości niematerialne i prawne, wartości składników majątkowych, wartość przepływów pieniężnych generowanych przez spółkę czy wartość zobowiązań. Oczywiście nie można pominąć analizy sprawozdania finansowego.

Kiedy potrzebujemy wyceny przedsiębiorstwa ?

  W 2 przypadkach!

 

Gdy wymagają tego przepisy prawa

Gdy znajomość wyceny jest niezbędna do podjęcia właściwych decyzji gospodarczych 

 

Wymogi prawne

Wymienienie wszystkich obowiązków wynikających z przepisów prawa kiedy należy podać wartość spółki może wprowadzić przerażenie. Dlatego poniżej najczęściej występujące sytuacje.

Przekształcenie przedsiębiorstwa

Zgodnie z KSH [Kodeksu Spółek Handlowych] w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową, plan przekształcenia musi obejmować, określenie wartości godziwej akcji lub udziałów.

Uwaga!

Bardzo częstym błędem jest określenie wartości przedsiębiorstwa metodą bilansową (aktywa – zobowiązania). Niestety w ten sposób uzyskany wynik nie spełnia definicje wartości godziwej.

Wniesienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w formie aportu do innej jednostki

Zgodnie z KSH [Kodeksu Spółek Handlowych] jeżeli objęcie udziałów lub akcji w spółce kapitałowej następuję na skutek wniesienia aportu to umowa spółki powinna szczegółowo określać przedmiot tego wkładu oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów. Dodatkowo wartość aportu zgodnie z art. 312 KSH powinna być zbadana przez biegłego. Oznacza to, że wartość aportu musi być wyznaczona prawidłowo.

Ogłoszenie upadłości

W przypadku postępowania sądowego, syndyk masy upadłości musi dokonać wyceny majątku przedsiębiorstwa, żeby doprowadzić do jego sprzedaży po cenie rynkowej i podzielić środki z masy upadłości.

Odpowiedzialność!

Należy pamiętać, że obowiązek należytego udokumentowania prawidłowej wartości, ciąży na kierowniku jednostki. To od kierownika jednostki [np. członek zarządu] wymagane będzie udowodnienie, że wycena faktycznie została wykonana. W szczególności ma to znaczenia, gdy wyznaczona wartość stanowi podstawę do naliczenia podatku

Decyzje biznesowe

Zakup lub sprzedaż przedsiębiorstwa [ w tym: fuzje i przejęcia - m&a]

Wycena spółki w tym przypadku jest ważna zarówno dla strony kupującej jak i sprzedającej. Każda ze stron dąży do uzyskania jak najlepszej ceny. Sprzedający, chce uzyskać jak najwyższą ofertę kupna, dlatego stara się przedstawić firmę w jak najkorzystniejszym świetle. Kupujący dąży do zakupu firmy po jak najniższej cenie dlatego stara się uwzględnić wszystkie możliwe ryzyka, a tym samym dyskonta w wycenie.

Emisja nowych udziałów lub akcji w celu pozyskania nowego wspólnika

Na poszczególnych etapach rozwoju przedsiębiorstwa szukają inwestorów, którzy w zamian za akcje lub udziały dostarczą kapitała na dalszy rozwój [np. poprzez emisję papierów wartościowych]. Wycena pozwala określić punkt wyjściowy w negocjacjach cenowych. Jednocześnie wycena może posłużyć jako narzędzie  kontroli czy przedstawione prognozy są realizowane w kolejnych okresach. 

Zaciągnięcie kredytu lub pożyczki

W przypadku zaciągania zobowiązań finansowych o znacznej wartości, bank lub inny podmiot finansujący dokonuje weryfikacji zdolności kredytowej, na którą wpływa m.in wartość posiadanego zabezpieczenia. Wycena może służyć do określenia wartości posiadanych aktywów, jak również do określenia rentowności przedsiębiorstwa w przyszłości, a tym samym do weryfikacji czy przepływy pieniężne wystarczające do spłaty zaciągniętych zobowiązań

Wycena przedsiębiorstwa krok po kroku

 

KROK 1: Określ cel wyceny
KROK 2: Określ standard wartości
KROK 3: Wybierz metodę wyceny
KROK 4: Przygotuj dane oraz…
KROK 5: Wykonaj obliczenia
KROK 6: Sprawdź otrzymany wynik

 

Krok 1 : Określ cel wyceny

Zanim przystąpimy do sporządzenia wyceny niezbędne jest określenie celu wyceny, który wpływa na wybór standardu wartości. Należy również pamiętać, że cel wyceny jest ściśle powiązany z funkcją jaką ma spełniać wycena. W praktyce gospodarczej najczęściej wycena ma charakter: informacyjny, doradczy lub zabezpieczający.

Krok 2 : Określ standard wartości

Standard wartości uzależniony jest od celu wyceny. Standardy wyceny wykorzystywane w praktyce:

  • Godziwa wartość rynkowa
  • Wartość sprawiedliwa
  • Wartość inwestycyjna
  • Wartość wewnętrzna

Więcej na temat standardu wartości można przeczytać we wpisie tutaj oraz w powszechnych krajowych zasadach wyceny znanych jako “nota interpretacyjna nr 5″ gdzie również odnajdziemy spisane dobre praktyki, którymi powinny kierować się niezależne podmioty wyceniające.

Krok 3 : Wybierz metodę wyceny

Kolejnym krokiem jest wybór odpowiedniej metody wyceny. Wybór metody powinien być spójny z celem wyceny oraz dostępnością wiarygodnych danych. Do najczęściej wykorzystywanych metod wyceny należą:

  1. Metody majątkowe
  2. Metody dochodowe
  3. Metody porównawcze

Oczywiście do oszacowania wartości możemy wykorzystać znacznie więcej metod, które zostaną opisane w kolejnych artykułach.

Krok 4 : Przygotuj dane oraz….

W celu przeprowadzenia obliczeń należy przygotować dane niezbędne do przeprowadzenia wyliczeń zgodnie z wybraną metodą dla danego przedsiębiorstwa. Dodatkowo aby uzyskać wiarygodne rezultaty wyceny przed przystąpieniem do procesu, należy zebrać i przeanalizować:

  • Historyczne wyniki
  • Działalność operacyjną
  • Dostępność danych [w tym danych finansowych]
  • Możliwość generowania przyszłych przepływów pieniężnych
  • Stanu aktywów i pasywów [składniki majątku]
  • Warunków funkcjonowania sektorów/rynków, na których działa
  • Historycznych transakcji udziałami/akcjami wycenianego przedsiębiorstwa.
  • Dane z rynku kapitałowego
  • Inne dane i informacje, które zostaną uznane za istotne w procesie wyceny.

Krok 5 : Wykonaj obliczenia

Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie wyliczeń zgodnie ze sztuką wyceny oraz zasadami matematycznymi. Najlepiej wykorzystać do tego Excel, który minimalizuje ryzyko błędu oraz umożliwia przedstawienie wyceny w sposób przejrzysty dla odbiorcy.

Krok 6 : Sprawdź otrzymany wynik

Efektem przeprowadzonej wyceny jest rekomendacja wartości. Rekomendowana wartość może być podana w formie kwoty lub przedziału wartości. Zgodnie ze sztuką wyceny otrzymane wyniki za pomocą jednej metody powinny być porównane z otrzymanymi wynikami uzyskanymi z innej metody wyceny. Dla przykładu wyceniając przedsiębiorstwo metodą DCF powinniśmy zweryfikować otrzymane rezultaty za pomocą metody mnożnikowej.

Uwaga:

W sytuacji, gdy wycena różnymi metodami prowadzi do istotnie zróżnicowanych wyników, wyceniający powinien zidentyfikować i wyjaśnić przyczyny tych różnic oraz zaprezentować czynniki wpływające na wartość przedsiębiorstwa.

Wycena Przedsiębiorstwa – Wycenafirm.com.pl

Wycena przedsiębiorstwa już od 5 000 PLN. Sporządzamy wyceny zarówno metodami majątkowymi, metodami dochodowymi, metodami porównawczymi jak i niekonwencjonalnymi. Osoby odpowiedzialne za prace nad raportem posiadają m.in. licencję Doradcy Inwestycyjnego oraz licencje Maklera Papierów Wartościowych. Więcej informacji w zakładce O Nas. Poznaj opinię klientów, którzy nam zaufali.

Metody Wyceny Przedsiębiorstw

 

Metoda majątkowa

Metoda dochodowa

Metoda porównawcza

 

W wycenie przedsiębiorstwa wyróżniamy trzy główne podejścia: majątkowe, dochodowe i porównawcze.

Metoda majątkowa

Wycena firmy podejście majątkowe (ang. Asset-Based Approach) polega na określeniu wartość przedsiębiorstwa poprzez wartość jego aktywów pomniejszonych o pasywa. Metody majątkowe oparte są na wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów obcych. Nie uwzględniają synergii pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa, związanych z ich zorganizowanym wykorzystaniem.

W wycenie należy uwzględnić aktywa oraz zobowiązania pozabilansowe. Do majątkowych metod wyceny zalicza się w szczególności:

  • Metodę wartości skorygowanych aktywów netto (ang. Adjusted Net Asset Method).
  • Metodę wartości likwidacyjnej (ang. Liqudation Value Metod).
  • Metodę wartości odtworzeniowej (ang. Replacement Value Metod).

Metoda dochodowa

Wycena firmy podejście dochodowe (ang. Income Approach) obejmuje grupę metod, które wyznaczają wartość przedsiębiorstwa w oparciu o strumienie przyszłych dochodów ekonomicznych zdyskontowanych oczekiwaną stopą zwrotu (kosztem zaangażowanego kapitału).

Do dochodowych metod wyceny zalicza się między innymi:

  • Metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych DCF (ang. Discounted Cash Flows), która może opierać się na przepływach przynależnych właścicielom – FCFE ( Free Cash Flows to Equity) lub przepływach przynależnych wszystkim stronom finansującym: właścicielom i wierzycielom – FCFF (ang. Free Cash Flows to Firm).
  • Metodę zdyskontowanych zysków (ang. Discounted Future Earnings Method).
  • Metodę zdyskontowanych dywidend (ang. Discounted Dividends Method).

Metoda porównawcza

Wycena firmy podejście porównawcze (ang. Market Approach) polega na oszacowaniu wartości przedsiębiorstwa przez porównanie go z innymi. Podejście bazuje na cenach transakcyjnych uzyskanych na warunkach rynkowych. Podstawowym zagadnieniem jest wybór przedsiębiorstw porównywalnych oraz mierników ekonomiczno-finansowych (wycena przedsiębiorstwa tzw. metodą mnożników). Dobór przedsiębiorstw porównywalnych powinien zostać uzasadniony. Przedsiębiorstwa porównywalne powinny należeć do tego samego sektora lub jego części. W szczególnych przypadkach można odnieść się do przedsiębiorstw z sektorów pokrewnych, uzasadniając dokonany wybór.

Mnożniki porównawcze wykorzystywane w wycenie opierają się na kluczowych wielkościach ekonomiczno-finansowych opisujących potencjał dochodowy i majątkowy przedsiębiorstwa. Wyróżnić można trzy rodzaje mnożników wynikające z kapitału własnego i długu:

  • Mnożniki oparte na wartości rynkowej pochodzące z transakcji z rynku publicznego lub transakcji prywatnych; np. P/E, P/BV.
  • Mnożniki oparte na wartości całego przedsiębiorstwa, tj. kapitału własnego i długu; np. EV/EBIT (ang. Enterprise Value/Earnings Before Interest and Taxes), EV/EBITDA (ang. Enterprise Value/Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization).
  • Mnożniki oparte na charakterystycznych dla danego sektora wielkościach; np. EV/liczby hektolitrów piwa, EV/liczby subskrybentów, EV/liczby aktywnych codziennie użytkowników portalu (ang. unique users).

 Więcej w artykule: tutaj

Jaką metodę wyceny wybrać ?

Wg MSSF 13, który reguluje pojęcie wartości godziwej [jeden ze standardów wartości] przyznaje, że w określonych okolicznościach pewne techniki mogą być bardziej odpowiednie niż inne. Niektóre spośród czynników, które musi wziąć pod uwagę wyceniający przy wyborze najbardziej odpowiedniej techniki/technik wyceny to między innymi:

  • informacje racjonalnie dostępne
  • warunki rynkowe (dobra lub zła koniunktura rynkowa może skłonić wyceniającego do rozważenia różnych technik wyceny)
  • horyzont inwestycyjny i typ inwestycji (na przykład nastawienie rynku przy ustalaniu wartości godziwej krótkoterminowej inwestycji finansowej może być łatwiejsze do uwzględnienia w ramach    pewnych technik wyceny niż w innych);
  • cykl życia jednostki (tzn. czynniki determinujące wartość jednostki, w której dokonano inwestycji, na różnych etapach jej istnienia mogą być łatwiej odzwierciedlone przez pewne techniki wyceny);
  • charakter działalności jednostki (np., zmienność lub cykliczność działalności jednostki, w której dokonano inwestycji może być odzwierciedlona przez pewne techniki wyceny lepiej niż przez inne);
  • branża, w której działa jednostka

Zatem nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi, która technika jest najlepsza. W tym przypadku jest to zależne m.in. od czynników wymienionych wyżej.
W praktyce wycen zaleca się stosowanie m.in. dwóch metod wyceny.

Podsumowanie

   Efektem przeprowadzonej wyceny wartości przedsiębiorstwa wyceny jest rekomendacja wartości przedstawiona najczęściej w formie raportu z wyceny [raport z wyceny powinien zawierać m.in tutaj]. Rekomendowana wartość może być podana w formie kwoty lub przedziału wartości. Każda z wymienionych metod może dać skrajnie różne wyniki. Dlatego do wyceny końcowej często przypisuje się wagi poszczególnym metodom [tzw. metody mieszane, które najczęściej są wynikiem połączenia metody dochodowej i porównawczej]. Czy istnieje klucz w jaki sposób przypisywać wagi ?

NIE

Jak zatem podejść do przypisywania wag? To specyfika danej spółki, branży, dostępności oraz wiarygodności danych determinuje wagi końcowe. Jeżeli wyceniamy kapitałochłonną spółkę produkcyjną, która operuje na niskich marżach to prawdopodobnie przypiszemy większą wagę metodom majątkowym. Jeżeli spółka działa w stabilnej branży, od wielu lat osiąga zyski,  regularnie realizuje prognozy, nie zmienia modelu biznesowego w takich przypadkach prawdopodobnie większą wagę przypiszemy metodom dochodowym. Z kolei jeżeli wycenianą spółkę jesteśmy w stanie porównać do spółek notowanych giełdzie to większą wagę przypiszemy metodzie porównawczej/ mnożnikowej. Jak widać wszystko zależy

Należy pamiętać, że wycena przedsiębiorstw to czasochłonny i skomplikowany proces. Uzyskanie racjonalnych wyników uzależnione jest przede wszystkim od MYŚLENIA………

Poniżej przykład tylko kilku pytań, na które musimy sobie odpowiedzieć w trakcie procesu wyceny:

  • Czy metoda wyceny jest właściwa ?
  • Czy przypisane wagi do wyceny końcowej są właściwe?
  • Czy przyjęty horyzont wyceny jest właściwy?
  • Czy prognozy są racjonalne?
  • Czy spółka ma finanse na nakłady inwestycyjne, które musi ponieść aby zrealizować prognozy?
  • Czy jesteśmy świadomi ryzyka kredytowego w spółce ?
  • Czy anomalie rynkowe nie zaburzyły parametrów rynkowych uwzględnionych w wycenie?
  • Czy spółki porównywalne zostały właściwie dobrane ?
  • Czy zastosowane dyskonta / premie są właściwe ? 

Nie mniej uwzględniając metody i procedury niezbędne w procesie wyceny jesteśmy w stanie uzyskać wartość firmy, którą jest bardzo trudno podważyć czy to przez organy podatkowe czy przez nowych wspólników, akcjonariuszy, udziałowców.

Zapraszamy do zapoznania się z ofertą Wycenafirm.com.pl

Kategorie
Standard Wartości Wycena

Wartość przedsiębiorstwa nie istnieje ?

Dodano: 15 listopada 2022
Ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2023

Wartość przedsiębiorstwa nie istnieje?

Zacznijmy jednak od butelki wody. Ile jest warta butelka wody? Odpowiedz wydaje się prosta.

1,5 zł ?, 2 zł ? 3 zł ? może 5 zł? To zależy od tego jakiej marki wodę kupujemy, gdzie kupujemy oraz kiedy kupujemy. Inna będzie cena w supermarkecie, a inna na stacji benzynowej. Zatem każda z przytoczonych odpowiedzi może być poprawna.

Teraz wyobraźmy sobie, że …..

Jesteśmy na środku pustyni, nie piliśmy nic od 24 godzin. Ile teraz jest dla nas warta ta sama butelka wody? Czy dalej jest to 2 – 3 zł ? Czy może jednak jesteśmy w stanie zapłacić każdą cenę np. 10 tys. zł ?

Jak to możliwe, że ta sama butelka jest warta 1,5 zł i 10 tys. zł? Z drugiej strony, czy możliwe jest aby butelka była warta 0 zł ? Może to 10 tys. zł nagle stało się bezwartościowe ?

Zacznijmy od początku!

 Co zatem kreuje wartość ? Wartość jest kreowana przez kontekst w jakim dokonujemy wyceny. Może to być kontekst poparty twardymi danymi lub emocjami. W tym miejscu jest to nieważne. Dodatkowo kontekst lub sam odbiór kontekstu może ulegać zmianie.

Dla przykładu, nasz bohater, który nie pił od 24 godzin na pustyni będzie w stanie zapłacić 10 tys. za butelkę wody, a być może po kolejnych 24 godzinach zdecyduje, że lepiej użyć 10 tys. zł jako rozpałki do ogniska i nie zamarznąć w nocy?

Skoro nie ma jednej dobrej odpowiedzi ile jest warta butelka wody to jak obiektywnie wycenić przedsiębiorstwo ?

Po pierwsze musimy ustalić kontekst. Ten kontekst w teorii wyceny przedsiębiorstw to standard wartości. Jakie mamy standardy wartości ?

  • Godziwa wartość rynkowa
  • Wartość sprawiedliwa
  • Wartość inwestycyjna
  • Wartość wewnętrzna

Zatem co określa standard wartości ?

Standard wartości określa strony rzeczywistej lub hipotetycznej transakcji oraz warunki jej zawierania. Standard wartości definiuje poszukiwaną w procesie wyceny kategorię wartości. Wpływ na wybór standardu wartości powinny mieć w szczególności następujące przesłanki:

  • cel wyceny,
  • uwarunkowania prawne,
  • uwarunkowania metodyczne,
  •  stan przedmiotu wyceny,
  • przyjęte założenia i ograniczenia.

Przejdźmy przez poszczególne standardy:

Standardy Wartości

Godziwa wartość rynkowa

Definicję wartości godziwej możemy odnaleźć w Ustawa o rachunkowości, w standardach uchwalonych przez Radę Krajową PFSRM na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2011 jako Nota Interpretacyjna  nr 5 „Ogólne zasady wyceny przedsiębiorstw” oraz w Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 13 „Ustalenie wartości godziwej

Poniżej definicja zawarta w zawarta w ogólnych zasadach wyceny przedsiębiorstw:

Godziwa wartość rynkowa (ang. Fair Market Value) – to wyrażona w pieniądzu lub odpowiednim ekwiwalencie wartość przedmiotu wyceny, przy szacowaniu której zakłada się, że w transakcji biorą udział typowy hipotetyczny kupujący i typowy hipotetyczny sprzedający, zainteresowani przeprowadzeniem transakcji, którzy nie działają pod przymusem. Przyjmuje się, że wyceniający ma odpowiedni zasób informacji nt. stron transakcji oraz kupujący i sprzedający posiadają odpowiedni zasób wiedzy nt. przedmiotu wyceny. Wartość wyznaczona w oparciu o kategorię godziwej wartości rynkowej jest akceptowana przez kupującego i sprzedającego. Opisane warunki transakcji są bardzo zbliżone do wymogów definicyjnych Wartości Rynkowej stosowanej w Międzynarodowych Standardach Wyceny.

Przykładowe wykorzystanie standardu:

  • W celu przygotowania sprawozdania finansowego
  • W celu udokumentowania cen transferowych

Wartość sprawiedliwa

Definicja zawarta w zawarta w ogólnych zasadach wyceny przedsiębiorstw:

Wartość sprawiedliwa (ang. Fair Value) – to wyrażona w pieniądzu lub odpowiednim ekwiwalencie wartość przedmiotu wyceny, przy szacowaniu której zakłada się, że w transakcji biorą udział konkretny, niekoniecznie zainteresowany przeprowadzeniem transakcji kupujący oraz konkretny, niezainteresowany przeprowadzeniem transakcji sprzedający. Kupujący lub sprzedający muszą działać pod przymusem. Wyznaczona wartość powinna być sprawiedliwa z punktu widzenia sprzedającego z uwzględnieniem faktu, że nie ma on możliwości utrzymania (zatrzymania) przedmiotu wyceny. Powyższa definicja nie jest tożsama z definicją wartości godziwej (ang. Fair Value) zawartą w Międzynarodowych Standardach Rachunkowości.

Zatem wartość sprawiedliwa nie jest tożsama z wartością godziwą. Podstawową różnicą jest to, że jedna strona jest zobowiązana do przeprowadzenia transakcji. Dlatego w tym kontekście wyceny poszukujemy wartości, która uwzględni interes ekonomiczny zarówno kupującego jak i sprzedającego.

Przykładowe wykorzystanie standardu:

  • w sprawach spadkowych,
  • w sprawach rozwodowych

Wartość inwestycyjna

Definicja zawarta w zawarta w ogólnych zasadach wyceny przedsiębiorstw:
 
Wartość inwestycyjna (ang. Investment Value) – to wyrażona w pieniądzu lub odpowiednim ekwiwalencie wartość przedmiotu wyceny dla konkretnego inwestora (właściciela), przy szacowaniu której uwzględnia się jego indywidualne wymagania i oczekiwania odnośnie przedmiotu wyceny.
 
Zatem wartość inwestycyjna jest właściwa dla konkretnej strony kupującej. Oznacz to, ze to same przedsiębiorstwo prawdopodobnie będzie miało inną wartość dla różnych kupujących. Wycena w standardzie wartości inwestycyjnej powinna być poprzedzona badaniem due diligence, które pozwoli odpowiedzieć m.in. na pytanie czy powstanie efekt synergii, a jeżeli tak to w jakim zakresie, który będzie mieć wpływ na końcową wartość. Wartość inwestycyjną można traktować jako górną granicę, którą kupujący jest w stanie zapłacić za przejmowane przedsiębiorstwo.

 

Przykładowe wykorzystanie standardu:

  •         Fuzje i przejęcia 

Wartość wewnętrzna

Definicja zawarta w zawarta w ogólnych zasadach wyceny przedsiębiorstw:

Wartość wewnętrzna (ang. Intrinsic Value) – to wyrażona w pieniądzu lub odpowiednim ekwiwalencie, wartość przedmiotu wyceny, która nie jest oszacowana w związku z konkretną transakcją, nie bierze pod uwagę kim jest zleceniodawca i odbiorca wyceny, a opiera się na wszystkich informacjach nt. przedmiotu wyceny oraz czynnikach zewnętrznych mających wpływ na jego obecną i przyszłą sytuację ekonomiczno-finansową.

Powyższa definicja jest najmniej jasna z wyżej przedstawionych. Wydaje się, że kontekst wartości wewnętrznej jest najbliższy wartości godziwej.

Przykładowe wykorzystanie standardu:

  • W celach informacyjnych

Podsumowując:

Czy istnieje jedna obiektywna wartość przedsiębiorstwa ?

 

NIE

 

Wycena zawsze jest kontekstowa, a co za tym idzie może być obarczona pewnym subiektywizmem. Aby przeprowadzić wycenę przedsiębiorstwa lub spółki należy zacząć od określenia kontekstu wyceny czyli standardu wartości. Dodatkowo w raporcie z wyceny powinna być zawarta definicja danego standardu tak aby odbiorca wyceny był w stanie umiejscowić otrzymany wynik w pewnych ramach.