Wycena przedsiębiorstw – kto może wyceniać przedsiębiorstwa w Polsce?
Mateusz Laska
04 października 2024 / 8 min czytania
Aktualizacja wpisu: 14 lutego 2026
Mateusz Laska / 04 października 2024 / 8 min czytania
Aktualizacja wpisu: 14 lutego 2026
Planujesz sprzedaż firmy, szukasz inwestora lub po prostu zastanawiasz się, ile jest warta Twoja firma? Profesjonalna wycena to klucz do podjęcia świadomej decyzji biznesowej. Wielu przedsiębiorców błędnie sądzi, że tylko rzeczoznawca majątkowy może przeprowadzić taką ocenę. Kto może wyceniać przedsiębiorstwa w Polsce i jakie kwalifikacje są do tego potrzebne? Czym kierować się przy wyborze specjalisty?
Na czym polega wycena przedsiębiorstwa?
Wycena przedsiębiorstwa to proces określania, ile firma jest rzeczywiście warta pod względem finansowym. Polega na dokładnej analizie tego, co firma posiada (maszyny, nieruchomości, należności), jak dużo zarabia, jakie ma perspektywy rozwoju i jak prezentuje się na tle konkurencji.
Wyceny dokonuje się w różnych sytuacjach – gdy chcesz sprzedać firmę, przygotowujesz się do pozyskania inwestora, planujesz przekazanie biznesu następcom lub po prostu chcesz wiedzieć, jaki jest wynik Twojej wieloletniej pracy. Dodam jeszcze, że wycena nie zawsze dotyczy całej firmy, przeprowadza się również wycenę zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Istnieje kilka głównych metod wyceny przedsiębiorstw. Pierwsza z nich to metoda DCF (dochodowa), która opiera się na tym, ile firma zarabia i jakie zyski będzie przynosić w przyszłości. Druga to metoda porównawcza, która porównuje Twoją firmę z podobnymi, które były niedawno sprzedawane. Trzecia to metoda majątkowa, która sumuje wartość wszystkiego, co firma posiada.
Profesjonalna wycena uwzględnia nie tylko liczby z księgowości, ale także trudniej mierzalne elementy, czyli np. renomę firmy, relacje z klientami, pozycję rynkową czy umiejętności zespołu. Dzięki rzetelnej wycenie możesz podejmować świadome decyzje biznesowe, negocjować z lepszej pozycji i unikać sprzedaży firmy poniżej jej rzeczywistej wartości lub przepłacania przy zakupie innego przedsiębiorstwa.
Więcej o konkretnych metodach wyceny znajdziesz tutaj:
Kto może dokonywać wyceny firm?
Zacznijmy od tego, że w Polsce nie istnieją żadne specjalne akty prawne, które ściśle regulowałyby cały proces wyceny przedsiębiorstwa. Choć Ustawa o rachunkowości oraz Kodeks spółek handlowych nakreślają pewne wytyczne dotyczące aktywów, pasywów, a także wyceny udziałów i akcji, to ogólne zasady przeprowadzania wyceny przedsiębiorstwa pozostają otwarte.
Oznacza to, że wyceny firmy może dokonać każda osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie lub kwalifikacje, niekoniecznie będąca biegłym rewidentem czy rzeczoznawcą majątkowym. Rekomendacje w tej materii oferuje jedynie Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych.
Na ich stronie internetowej znajdziemy opublikowane standardy dot. wyceny, czyli Powszechne Krajowe Zasady Wyceny, które są używane jako ramy w procesie wyceny wartości przedsiębiorstwa. Aby wycena była rzetelna, należy przestrzegać zasad zamieszczonych w Nocie interpretacyjnej nr 5 dot. Ogólnych zasad wyceny przedsiębiorstwa.
Niezależnie od braku jednolitych przepisów, wycena przedsiębiorstwa jest kluczowym elementem w procesach decyzyjnych dotyczących działalności firmy, transakcjach kapitałowych i ogólnie w zarządzaniu firmą. Warto zaznaczyć, że wycena może być przeprowadzona przez wiele podmiotów –
od specjalistów w dziedzinie finansów po właścicieli przedsiębiorstw, ale pod warunkiem posiadania odpowiedniej wiedzy i doświadczenia w tym obszarze.
Prawne aspekty wyceny
Jak wspomniałem, wycena przedsiębiorstwa w Polsce pod kątem aspektów prawnych stanowi mozaikę przepisów, które, choć nie stanowią jednolitego kodeksu wyceny, określają jednak różnorodne wymagania i wytyczne.
Wycena przedsiębiorstwa jest procesem złożonym, dotykającym wielu aspektów działalności gospodarczej, od wartości niematerialnych i prawnych po nieruchomości i zasoby materialne. Jako że w Polsce brakuje jednolitej ustawy regulującej szacowanie wartości przedsiębiorstw, pole do działania jest szerokie, ale nadal wymaga odpowiednich kwalifikacji, wiedzy oraz doświadczenia.
Na obiektywną i wiarygodną wycenę przedsiębiorstwa wpływ mają również czynniki przytoczone w niniejszym artykule. Wycena przedsiębiorstwa przez zewnętrzny podmiot znacząco podnosi jej wiarygodność, ponieważ wycena jest wtedy wolna od subiektywnych ocen i stronniczości. Dodatkowo opiera się na racjonalnych założeniach, obiektywnych danych i jest zgodna z przyjętą sztuką wyceny.
Wiemy już, że wycena przedsiębiorstwa wymaga wiedzy, bo wspomniałem o tym wcześniej. Co ciekawe, rzeczoznawca majątkowy to jedyny zawód związany z usługami wyceny, który jest ściśle uregulowany prawnie. Uprawnienia nadawane przez Ministra Infrastruktury otwierają drogę do profesjonalnego zajmowania się wyceną w określonym obszarze, w tym przypadku jest to wycena nieruchomości.
Z kolei Polska Federacja Stowarzyszeń Rzeczoznawców Majątkowych, poprzez opracowanie Krajowego Standardu Wyceny Specjalistycznego „Ogólne Zasady Wyceny Przedsiębiorstw”, stara się usystematyzować i profesjonalizować proces wyceny firm.
Stowarzyszenie Biegłych Wyceny Przedsiębiorstw w Polsce oraz inne organizacje skupiające specjalistów z zakresu wyceny działają na rzecz rozwoju i promocji standardów wyceny, oferując platformę do wymiany doświadczeń i wiedzy. Mimo że w Polsce brakuje jednolitych przepisów bezpośrednio regulujących zakres wyceny przedsiębiorstw, istnieją akty prawne, które odnoszą się do procesu wyceny w kontekście konkretnych transakcji, np. tych z udziałem Skarbu Państwa.
Na arenie międzynarodowej istnieją organizacje takie jak: American Society of Appraisers, Canadian Institute of Chartered Business Valuators, czy International Valuation Standards Council. Poprzez tworzenie i propagowanie standardów wyceny wpływają one na kształtowanie globalnych praktyk w tej dziedzinie.
W Polsce obowiązujące akty prawne oraz działalność stowarzyszeń i federacji zawodowych stanowią ramy dla profesjonalnej wyceny przedsiębiorstw, podkreślając jej znaczenie w procesach decyzyjnych, transakcjach i zarządzaniu wartością firmy.
Wycena przedsiębiorstwa – kto może przyjąć zlecenie wyceny?
Wycena przedsiębiorstwa to proces, który najlepiej powierzyć doświadczonemu ekspertowi lub specjaliście z danej dziedziny. Kluczowe jest, by osoba ta posiadała ona odpowiednią wiedzę i doświadczenie.
Wśród zleceniodawców wciąż utrzymuje się przekonanie, że tylko rzeczoznawca majątkowy posiadający państwowe uprawnienia do wyceny nieruchomości może dokonać wyceny przedsiębiorstwa, a już najlepiej, gdyby był to biegły sądowy. Jednak rzeczywistość prezentuje się inaczej – wycena przedsiębiorstw nie wchodzi w zakres uprawnień rzeczoznawców majątkowych.
Przedmiotem wyceny może być przedsiębiorstwo, zorganizowana część przedsiębiorstwa bądź np. wartości niematerialne i prawne (np. autorskie prawa majątkowe, znaki towarowe, licencje, know-how). Wyceny firmy może dokonać także biegły sądowy w sytuacjach, które wymagają oficjalnego i niezależnego oszacowania wartości firmy w kontekście postępowania sądowego lub arbitrażowego.
Takie okoliczności mogą obejmować spory dotyczące wartości udziałów lub akcji w przypadku rozwiązywania współpracy biznesowej czy rozwodów, w których majątek wspólny obejmuje przedsiębiorstwo. Równie dobrze może chodzić o postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne, gdzie kluczowe jest ustalenie rzeczywistej wartości aktywów firmy.
Biegły sądowy, dzięki swojej specjalistycznej wiedzy i doświadczeniu, jest w stanie przeprowadzić rzetelną wycenę, a wynik wyceny będzie miał moc dowodową przed sądem.
| Podmiot | Zakres wyceny |
|---|---|
|
Rzeczoznawca majątkowy |
Wycena nieruchomości |
|
Biegły sądowy ds. wyceny przedsiębiorstw |
Wycena przedsiębiorstwa |
|
Specjalista ds. wycen |
Wycena przedsiębiorstwa, analiza wartości niematerialnych i prawnych |
Do przeprowadzenia wyceny wartości przedsiębiorstwa nie jest koniecznie wymagane zaangażowanie rzeczoznawcy majątkowego ani biegłego rewidenta, gdyż istnieją inni specjaliści posiadający odpowiednie kompetencje do dokonania takiej oceny.
W praktyce wycena biznesu zawsze jest procesem złożonym, a specjaliści ds. wycen dzięki swojej specjalistycznej wiedzy i doświadczeniu w ocenie przedsiębiorstw mogą efektywnie dokonać wyceny przedsiębiorstwa, nawet w skomplikowanych przypadkach prawnych.
Ich umiejętności pozwalają na wybór właściwej metody wyceny i dostosowanie jej do specyfiki przedsiębiorstwa, co jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych i obiektywnych wyników.
Potrzebujesz wyceny własnej firmy? Przejrzyj naszą ofertę wyceny przedsiębiorstw i daj znać, jak możemy pomóc.
Podsumowanie
W Polsce każda osoba z odpowiednim wykształceniem i doświadczeniem może przeprowadzić wycenę przedsiębiorstwa, gdyż proces ten nie jest ściśle uregulowany prawnie.
Jeśli zależy nam na profesjonalnej wycenie, najlepiej powierzyć to zadanie specjalistom ds. wycen przedsiębiorstw, którzy dysponują wiedzą i doświadczeniem w tym obszarze. Wybór właściwego eksperta gwarantuje obiektywną ocenę wartości firmy i stanowi solidną podstawę do podejmowania strategicznych decyzji biznesowych.
Oferujemy bezpłatne konsultacje
Porozmawiaj o wycenie
Mateusz Laska
Biegły sądowy, Doradca
Inwestycyjny, MPW
Biegły sądowy, Doradca Inwestycyjny, MPW
Mateusz Laska
- Biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w Warszawie z zakresu wyceny przedsiębiorstw
- Doradca Inwestycyjny nr 570
- Makler Papierów Wartościowych nr 2931
Specjalizuje się w wycenie przedsiębiorstw, modelowaniu finansowym, badaniu due diligence, analizie funduszy inwestycyjnych, emitentów akcji i obligacji, ze szczególnym naciskiem na sektor deweloperski/budowlany oraz branżę pożyczkową/windykacyjną. W dotychczasowej karierze zawodowej odpowiedzialny za badanie zdolności kredytowej emitentów, strukturyzowanie transakcji oraz kontakt z inwestorami instytucjonalnymi (TFI, OFE). Aktualnie właściciel Corporate Mind Sp. z o.o. – firmy konsultingowej, która świadczy usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Poprzednio dyrektor ds. Inwestycji w jednym z wiodących domów maklerskich na polskim rynku kapitałowym, gdzie nadzorował oraz koordynował transakcje kapitałowe o wartości ponad 600 mln w latach 2018 – 2023.
