Metoda porównawcza wyceny przedsiębiorstwa
Mateusz Laska / 25 stycznia 2023 / 11 min czytania
Aktualizacja wpisu: 11 marca 2026
Mateusz Laska / 25 stycznia 2023 / 11 min czytania
Aktualizacja wpisu: 11 marca 2026
Oceń artykuł:
Zastanawiasz się, ile naprawdę jest warta Twoja firma w porównaniu do konkurencji? Metoda porównawcza wyceny przedsiębiorstw daje odpowiedź na to pytanie szybciej i prościej niż skomplikowane modele finansowe. To podejście, które porównuje Twoją firmę do podobnych biznesów na rynku, pokazując, jak inwestorzy wyceniają przedsiębiorstwa w Twojej branży. Dzięki niej w przystępny sposób odkryjesz rzeczywistą wartość rynkową swojego biznesu i zyskasz mocne argumenty w negocjacjach z inwestorami lub kupującymi.
Wycena przedsiębiorstwa metodą porównawczą – jak dokonać wyceny?
Wycena przedsiębiorstwa metodą porównawczą jest jedną z naszych specjalizacji. Dzięki naszemu doświadczeniu i wiedzy rynkowej, pomagamy naszym klientom oszacować wartość ich biznesu, porównując go do przedsiębiorstw o podobnym profilu.
Nasz zespół dokładnie analizuje dane finansowe, trendy branżowe i czynniki ryzyka, aby dostarczyć obiektywną i rzetelną wycenę. Gwarantujemy profesjonalizm, indywidualne podejście do każdego przypadku oraz poufność danych.
Wybierając naszą firmę, zyskujesz niezbędne narzędzia do podejmowania świadomych decyzji biznesowych opartych na rzetelnej wycenie przedsiębiorstwa metodą porównawczą.
Istota wyceny przedsiębiorstwa metodą porównawczą
Metoda porównawcza zwana jest również metodą mnożnikową. Zgodnie z podejściem porównawczym wartość podmiotu gospodarczego, tj. przedsiębiorstwa (lub jego kapitałów) wyznaczana jest jako wielokrotność efektów generowanych przez ten podmiot.
Efektem gospodarczym mogą być:
- przychody ze sprzedaży (S),
- zyski operacyjne (EBIT),
- zyski operacyjne powiększone o amortyzację (EBITDA),
- zysk netto (ZN).
Im wyższy efekt, tym większa jest wartość przedsiębiorstwa.
Metoda mnożnikowa jest bardzo popularna, ponieważ:
- pozwala dokonać wyceny szybciej i z mniejszą liczbą skomplikowanych założeń niż w przypadku metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF),
- metoda jest prosta do zrozumienia i zaakceptowania przez potencjalnych odbiorców wyceny, jak np. kupujący przedsiębiorstwo,
- odzwierciedla wartość rynkową przedsiębiorstwa,
- pozwala w sposób całościowy popatrzeć na spółkę, ocenić jej perspektywy i ocenić efektywność decyzji inwestycyjnych,
- jest wygodną metodą stosowaną do szacowania wartości przez menedżerów ocenianych na podstawie podjętych przez nich decyzji, których skutki rozpatrywane są w kontekście alternatywnych inwestycji możliwych do podjęcia w tym samym czasie.
Na czym polega wycena przedsiębiorstwa metodą porównawczą?
Zgodnie z podejściem mnożnikowym wartość wycenianego przedsiębiorstwa wyraża formuła:
Wzór:
Gdzie:
- V – wartość całej spółki (EV) lub jej kapitału własnego (EQ)
- Efekt – efekt gospodarczy wyrażony liczbowo (np. zysk netto czy EBITDA)
- Mnożnik – relacja wartości porównywalnych spółek do efektu generowanego przez wyceniany podmiot
Mnożnik ustalony jest dla spółek porównywalnych do wycenianej firmy.
Można go wyrazić formułą:
Wzór na wartość całej spółki (EV) lub jej kapitałów własnych (E) można przedstawić w sposób nieznacznie zmodyfikowany jako:
Gdzie:
- Vi- wartość całej spółki (EV) lub jest kapitału własnego (EQ)
W metodzie mnożnikowej zakłada się, że:
- nośnikiem wartości przedsiębiorstwa (jego kapitałów) jest „efekt generowany przez wyceniany podmiot”,
- między wartością podmiotu (aktywów, kapitałów), a „efektem” istnieje stała zależność liniowa.
Wycena spółki metodą porównawczą przebiega następująco: na początek wyznacza się mnożnik, analizując podobne firmy i porównując ich wartość z osiąganymi wynikami. Zakładamy, że wyceniana firma będzie generować wartość w podobny sposób, jak inne porównywane firmy.
Metoda mnożnikowa polega więc na uproszczonym założeniu, że wyniki finansowe porównywanych firm i wycenianej firmy będą się powtarzać w przyszłości. Do najczęściej używanych podstaw (nośników wartości) należą takie wielkości jak:
- sprzedaż (S),
- zysk operacyjny (EBIT),
- zysk operacyjny powiększony o amortyzację (EBITDA),
- zysk netto na akcję (EPS – Earnings per Share),
- cena/wartość księgowa (P/BV – Price to Book Value).
Mnożniki sprzedaży (S), zysku operacyjnego (EBIT) i zysku operacyjnego powiększonego o amortyzację (EBITDA) pozwalają bezpośrednio wyznaczyć wartość całej spółki. Z kolei mnożnik zysku netto na akcję [EPS] oraz cena/wartość księgowa [P/BV] umożliwiają wycenę kapitału własnego. Zgodnie z tym podejściem wartość całej spółki lub jej kapitałów własnych ustala się, mnożąc jedną z wymienionych wielkości przez właściwy mnożnik ustalony na podstawie porównywalnych jednostek.
Każdy z mnożników jest przydatny w różnych branżach, ponieważ każda z nich tworzy wartość w inny sposób. Badania pokazują, że różne mnożniki mają różną praktyczną użyteczność i trafność przy wycenie firm. Goedhart, Koller i Wessels (2005) sugerują, żeby w pierwszej kolejności używać wskaźników, które mierzą wartość całej firmy, a nie tylko korzyści dla właścicieli, takich jak zysk netto na akcję.
Ich zdaniem wskaźniki oparte na zysku mogą być mylące, ponieważ zależą od struktury kapitałowej firmy i wielu innych czynników, które nie mają bezpośredniego związku z działalnością operacyjną firmy i mogą być przypadkowe. Proponują również, aby mnożniki opierać na prognozach przyszłych wyników, ponieważ lepiej odzwierciedlają one wartość firmy niż wyniki historyczne. Wartość firmy jest bardziej związana z przyszłymi korzyściami, które firma może osiągnąć, niż z jej przeszłymi wynikami.
Aby prawidłowo wycenić wartość firmy za pomocą metody porównawczej musimy założyć, że porównywane firmy są dokładnie wyceniane na rynku kapitałowym. Oznacza to, że rynek działa efektywnie, czyli wszyscy uczestnicy rynku mają równy dostęp do wszystkich ważnych informacji. Jeśli firmy porównawcze są źle wycenione, wycena naszej firmy również będzie nieprawidłowa.
Efektywność rynku kapitałowego zakłada, że ceny akcji uwzględniają wszystkie dostępne informacje o firmach, takie jak dane historyczne, plany rozwojowe i strategie. Metoda mnożnikowa pozwala oszacować wartość rynkową firmy, czyli to, ile jest warta na rynku, a nie jej wewnętrzną wartość. Według Janiszewskiego (2011), wycena spółki metodą mnożnikową odzwierciedla aktualne nastroje na rynku kapitałowym.
Poprawne stosowanie metod porównawczych wymaga poniesienia znaczących nakładów czasowych. Należy zwrócić uwagę na prawidłowy dobór spółek porównywalnych, możliwie w pełni porównywalnych z wycenianą spółkę.
Warunek ten jest trudny do spełnienia w sytuacji występowania stosunkowo niedużej liczby spółek notowanych ogółem i jednocześnie małej liczby jednorodnych spółek w poszczególnych branżach. Ponadto rynek kapitałowy nie w każdym okresie jest dostatecznie efektywny.
Poprawne stosowanie tej metody wyceny wymaga użycia odpowiedniego mnożnika dopasowanego do specyfiki danego przedsiębiorstwa czy warunków na rynku kapitałowym. W wielu przypadkach określenie wartość tego mnożnika należy w sposób zindywidualizowany skorygować, aby móc dopasować do konkretnej sytuacji.
Oczywiście metoda porównawcza wyceny, tak jak i inne metody określania wartości posiada zalety i wady, których wyceniający musi być świadomy, gdy przystępuje do procesu wyceny.
Etapy wyceny metodą porównawczą – jak określić wartość przedsiębiorstwa?
Wycenę konkretnej spółki z wykorzystaniem konkretnego mnożnika można przedstawić jako trzyetapowy proces:
| Krok | Opis |
|---|---|
|
Wybranie porównywalnych firm |
Wybranie porównywalnych firm, które są najbardziej podobne do wycenianej spółki. Grupa porównywalnych firm powinna być odpowiednio duża, aby wyniki jednej z analizowanych firm nie zakłóciły wyników analizy. Jednocześnie przypadkowo wybrane firmy, które nie są wystarczająco podobne, mogą zdeformować wyniki wyceny. Dlatego też przy obliczaniu wartości często bierze się do obliczeń wartość centralną w grupie dla danego wskaźnika (np. mediana). |
|
Określenie przeciętnych wielkości mnożnika dla branży |
Wartości wskaźników liczy się dla poszczególnych porównywalnych firm, a następnie wyznacza się ich wartość średnią (z wykorzystaniem mediany lub średniej arytmetycznej). |
|
Wycena firmy |
Wycena firmy polega na określeniu wartości firmy na podstawie pomnożenia średniej wartości mnożnika przez prognozowaną wartość bazowego parametru np. zysku netto. Doświadczenia krajów rozwiniętych wskazują, że wyceny przygotowywane z wykorzystaniem wielkości prognozowanych charakteryzują się zdecydowanie większą trafnością niż wyceny opracowane na podstawie wielkości historycznych (Liu i Nissim, 2002). |
Więcej o procesie wyceny przedsiębiorstwa można przeczytać w artykule: Jak wygląda proces wyceny przedsiębiorstwa?
Najczęściej stosowane wskaźniki w wycenie firmy, np. na sprzedaż
Wskaźniki oparte o kapitały własne:
- P/E (price earnings ratio) – odzwierciedla, jak cena akcji firmy ma się do jej zysków na akcję. Ceną akcji porównywanej firmy jest jej kurs zamknięcia w dniu wyceny. Zysk to rozwodniony zysk netto na akcję, czyli zysk osiągnięty przez firmę w ostatnich czterech pełnych kwartałach. Rozwodniony zysk na akcję uwzględnia możliwość zamiany instrumentów finansowych na zwykłe akcje,
- P/S (price to sales ratio) – odzwierciedla, jak cena akcji spółki ma się do do przychodów ze sprzedaży. Ceną akcji spółki porównawczej jest kurs zamknięcia jej akcji na dzień wyceny. Sprzedaż jest określana jako przychody ze sprzedaży uzyskane przez spółkę w ostatnich czterech pełnych kwartałach,
- P/BV (price to book value ratio) – odzwierciedla stosunek ceny akcji spółki do jej wartości księgowej. Ceną spółki porównawczej jest kurs zamknięcia jej akcji na dzień wyceny.
Wskaźniki oparte o wartość przedsiębiorstwa:
- EV/EBITDA (enterprise value to earnings before interest taxes depreciation and amortization ratio) – odzwierciedla wartość przedsiębiorstwa w stosunku do jego dochodów operacyjnych powiększonych o amortyzację,
- EV/EBIT (enterprise value to earnings before interest and taxes ratio) – w odróżnieniu od EV/EBITDA w mianowniku tego wskaźnika nie dodaje się wartości amortyzacji. Jest on stosowany, gdy wydatki amortyzacyjne są nieistotnie niskie, np. w firmach, które nie posiadają znacznych aktywów trwałych,
- EV/S (enterprise value to sales ratio) – odzwierciedla wartość przedsiębiorstwa do przychodów ze sprzedaży. Sprzedaż jest określana jako przychody ze sprzedaży uzyskane przez spółkę w ostatnich czterech pełnych kwartałach,
- EV/FCF (enterprise value to free cash flow ratio) – porównuje całkowitą wartość przedsiębiorstwa do jego możliwości generowania gotówki. Uwzględnia wygenerowaną gotówkę przedsiębiorstwa w ostatnich czterech pełnych kwartałach.
Wybór najbardziej odpowiedniego miernika efektywności będzie zależeć od profilu działalności, danego sektora i rodzaju wycenianej działalności prowadzonej przez dane przedsiębiorstwo, m.in. od aktywów i struktury kapitałowej w porównaniu z podobnymi spółkami. Należy jednak pamiętać, że nie ma wzorcowego wskaźnika, który zawsze będzie się sprawdzał.
Tematyka wyceny na podstawie mnożnika EBIDTA została rozwinięta w artykule: Wycena przedsiębiorstwa: mnożnik EBITDA.
Korekta mnożników rynkowych
Korekty należy wykonać, gdy występują istotne różnice pomiędzy przedsiębiorstwem wycenianym a spółkami porównywalnymi. Poniżej znajduje się lista zmiennych, które powinny być brane pod uwagę przy badaniu, czy przedsiębiorstwa są do siebie podobne:
- wielkość przychodów, aktywów (w tym: aktywa netto itp.),
- poziom i tempo wzrostu zysków,
- zróżnicowanie oferty produktowej,
- zróżnicowanie i jakość bazy klientów,
- poziom zadłużenia, zwłaszcza jeśli stosowane są mnożniki oparte na zysku lub przychodach,
- lokalizacja (np. jeśli dane spółek porównywalnych, które prowadzą działalności na rynkach rozwiniętych, są wykorzystywane do wyceny przedsiębiorstwa prowadzącego działalności na rynkach wschodzących).
Wycena spółki poprzez porównanie
Wycena wartości przedsiębiorstwa metodą porównawczą pozwala naszym Klientom uzyskać obiektywny i realistyczny szacunek wartości ich biznesu. Dzięki naszej wiedzy i doświadczeniu, porównujemy kluczowe wskaźniki finansowe i czynniki branżowe z innymi podobnymi przedsiębiorstwami. Wybierając naszą usługę wyceny metodą porównawczą, otrzymujesz narzędzie do optymalizacji wartości swojego przedsiębiorstwa i osiągnięcia sukcesu na konkurencyjnym rynku.
Potrzebujesz wyceny przedsiębiorstwa lub wyceny zorganizowanej części przedsiębiorstwa? Przejrzyj naszą ofertę wyceny przedsiębiorstw w oparciu o metodę porównawczą i pozostałe metody wyceny firmy (metodę majątkową i metoda dochodową). Przeprowadzamy wyceny dostosowane do konkretnej firmy i celu wyceny. Usługa jest skierowana zwłaszcza do małych i średnich przedsiębiorstw, których właściciele chcą poznać rzeczywistą wartość biznesu.
Podsumowanie
Metody porównawcze są powszechnie wykorzystywane do wyceny wartości spółek notowanych na giełdzie. Wycena przedsiębiorstw notowanych na giełdzie jest relatywnie szybka z racji publicznie dostępnych danych.
Wycena przeprowadzana jest poprzez porównanie wycenianej spółki do grupy spółek notowanych na giełdzie, dlatego też wycenę porównawczą (mnożnikową) często nazywano analizą porównawczą.
Oferujemy bezpłatne konsultacje
Porozmawiaj o wycenie
Mateusz Laska
Biegły sądowy, Doradca
Inwestycyjny, MPW
Biegły sądowy, Doradca Inwestycyjny, MPW
Mateusz Laska
- Biegły sądowy przy Sądzie Okręgowym w Warszawie z zakresu wyceny przedsiębiorstw
- Doradca Inwestycyjny nr 570
- Makler Papierów Wartościowych nr 2931
Specjalizuje się w wycenie przedsiębiorstw, modelowaniu finansowym, badaniu due diligence, analizie funduszy inwestycyjnych, emitentów akcji i obligacji, ze szczególnym naciskiem na sektor deweloperski/budowlany oraz branżę pożyczkową/windykacyjną. W dotychczasowej karierze zawodowej odpowiedzialny za badanie zdolności kredytowej emitentów, strukturyzowanie transakcji oraz kontakt z inwestorami instytucjonalnymi (TFI, OFE). Aktualnie właściciel Corporate Mind Sp. z o.o. – firmy konsultingowej, która świadczy usługi finansowe dla przedsiębiorstw. Poprzednio dyrektor ds. Inwestycji w jednym z wiodących domów maklerskich na polskim rynku kapitałowym, gdzie nadzorował oraz koordynował transakcje kapitałowe o wartości ponad 600 mln w latach 2018 – 2023.
