Wycena Firm

Kategorie
Finansowanie przedsiebiorstwa Finansowanie Startupu Metoda Dochodowa Metoda Majątkowa Metoda Mnożnikowa Wycena Wycena startupu

Finansowanie oraz Wycena Startupu – Jak Wycenić Startup

Dodano: 3 lutego 2023
Ostatnia aktualizacja: 23 września 2023

Finansowanie oraz Wycena Startupu - Jak Wycenić Startup

Finansowanie oraz Wycena Startupu. Wyjaśnimy wycenę przedsiębiorstwa - [start-up ] z punktu finansowana przez inwestora. Pozyskania finansowania.

W artykule wyjaśnimy specyfikę przedsiębiorstwa w poszczególnych fazach rozwoju. Wyjaśnimy wycenę przedsiębiorstwa – [start-up ] z punktu finansowana przez inwestora. Wyjaśnimy też jak wycena może wpłynąć na zdolność spółki do pozyskania finansowania w kolejnych rundach.

Od startupu do dojrzałej spółki

Startup – definicja W odpowiedzi na zapotrzebowanie i rosnącą liczbę startupów, definicję tego typu przedsiębiorstwa (jedną z wielu) przedstawił w ostatnim czasie Seve Blank (Stanford University): „Startup jest tymczasową organizacją stworzoną w celu znalezienie powtarzalnego i skalowalnego modelu biznesowego”. Dla porównania, definiuje on firmę jako: „Permanentną organizację stworzoną w celu egzekwowania powtarzalnego i skalowalnego modelu biznesowego”. Mając na uwadze powyższe, ciężko jest zaklasyfikować nowopowstałą włoską restaurację jako startup. Jakie są więc cechy istotnie odróżniające firmy tego typu od innych funkcjonujących na rynku?
  • Skalowalność działalności
  • Unikalna technologia
  • Prekursorskie rozwiązania (zarówno w kwestii produktów, jak i usług)
  • Brak rentownego modelu biznesowego
  • Brak stałego pozyskiwania środków na kontynuację działalności
Ostatni z elementów, finansowanie przedsiębiorstwa, mający również istotny wpływ na wycenę, zostanie rozwinięty w dalszej części artykułu. Sposób jego pozyskiwania oraz wykorzystywania jest nieodłącznie związany z fazą rozwoju, na której startup lub dojrzała firma się znajduje.

Fazy rozwoju startupu

  • faza zalążkowa (seed stage)
  • wczesna faza wzrostu (early stage)
  • faza wzrostu (growth stage)
  • faza ekspansji (expansion stage)
  • faza dojrzałości (exit stage)

Łuczak K., Rachunkowość innowacji na przykładzie przedsiębiorstw określanych mianem startup (w): Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, nr 830. Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia nr 70 (2014), s. 85

Każda z nich cechuje się właściwym dla niej elementami.

Faza seed

Co dzieje się w fazie seed? Testowanie pomysłu. Założyciele mają już pewien pomysł na produkt i działalność, ale jeszcze nie wiedzą czy odpowiadają na potrzeby rynku. W tej fazie powstają prototypy, sprawdzany jest potencjał produktu i jak sama nawa fazy wskazuje… siane jest ziarno. Per analogiam, żeby z ziarna powstało drzewo, potrzeba chociażby dobrego modelu biznesowego czy finansowania. Na tym etapie większość firm dokonuje finansowania poprzez:

  • wkłady pieniężne od założycieli  
  • aniołów biznesu
  • crowdfunding

Startupom w tej fazie rozwoju daleko do firm z ugruntowaną pozycją rynkową czy zbudowanym modelem biznesowym. Ich wartość oparta jest w głównej mierze na koncepcji założycieli, a pozyskane finansowanie, jeżeli jest, to często od założycieli, znajomych, rodziny czy aniołów biznesu. To wszystko, jak i wzięcie pod uwagę życzeniowego myślenia założycieli co do oczekiwanej wewnętrznej stopy zwrotu, ma istotny wpływ na wycenę danego startupu.

Porozmawiajmy o wycenie Twojej firmy

Umów się na bezpłatną konsultację

Metody wyceny przedsiębiorstwa na etapie seed:

Faza wczesnego wzrostu

Kolejny etap, czyli faza wczesnego wzrostu. W tym momencie spółka znajduje się już na etapie definiowania swojego modelu biznesowego i wkraczania w testowanie i ulepszanie produktu odpowiadając na potrzeby klienta. Co do zasady na tym etapie funkcjonuje już zespół, który ma stworzony projekt strategii gotowy do przedstawienia kolejnym inwestorom, tj.

– fundusze venture capital [vc]

Dlaczego to ważny krok? Wejście do portfela funduszu wiąże się dla startupu z wieloma korzyściami, nie tylko finansowymi. VC może zapewnić wsparcie pod kątem skalowania biznesu, pozyskiwania nowych klientów, prawnym czy też marketingowym [w zależności od strategii danego funduszu]. Wymiana jest w teorii prosta – spółka dostaje finansowanie i wsparcie eksperckie, VC osiąga znaczący ROI w funduszu. Oczywiście tylko w teorii. Jednak uwzględnienie kapitału dostarczonego przez fundusz odgrywa istotną rolę w procesie wyceny startupu.

Metody wyceny przedsiębiorstwa na etapie wczesnego wzrostu:

Faza ekspansji

Przechodzimy więc do fazy ekspansji, która w bardzo duży stopniu skupia się na przekształceniu startupu w dojrzałą firmę. Może dochodzić do zwiększonego finansowania, powodującego agresywny wzrost oraz przejęcia innych spółek, produktów czy rozwiązań technologicznych. Istotne jest tu również pozyskiwanie know-how z rynku poprzez między innymi zatrudnianie coraz większej ilości specjalistów. Finansowanie na tym etapie to również

– fundusze private equity

Fundusze te zapewniają, podobnie jak VC wsparcie zarówno finansowe, jak i merytoryczne. Zyski realizowane przez nie skupiają się na wyjściu z danej inwestycji lub dywidendach. Podejście może być bardzo różne w tego typu inwestycjach, od finansowania przejęć, po optymalizację funkcjonowania firmy, aż do finansowania mezzanine. Oczywiście w standardowym procesie fundusze private equity inwestują w spółki nienotowane na giełdzie.

Metody wyceny przedsiębiorstwa na etapie ekspansji:

Faza dojrzałości

Przechodzimy do fazy dojrzałości. W tej fazie przedsiębiorstwo ma już ukształtowana pozycje rynkową. Przychody cały czas wzrastają ale już nie tak dynamicznie jak w poprzednich fazach. Z perspektywy właścicieli w taj fazie przedsiębiorstwo jest najbardziej dochodowe. Właściciel chcą aby przedsiębiorstwo było jak najdłużej w taj fazie, dalszej losy rozwoju zależą od decyzji podjętych przez zarząd w tej fazie. Jedną z form finansowania może być przeprowadzenie procesu: – IPO [ang. Initial Public Offering] Nie jest to oczywiście koniec rozwoju spółki, wręcz przeciwnie. Jest to możliwość dalszej ekspansji przedsiębiorstwa i pozyskania nowych środków na rozwój.

Jak wyceniać przedsiębiorstwa na etapie dojrzałości

  • Metoda dochodowa [prognoza zdyskontowanych przepływów pieniężnych – metoda DCF]
  • Metoda porównawcza [metoda mnożnikowa / wskaźnikowa na podstawie spółek porównywalnych na rynku kapitałowym]

 

Porozmawiajmy o wycenie Twojej firmy

Umów się na bezpłatną konsultację

 

Podsumowanie finansowanie oraz wycena startupu

Finansowanie oraz oszacowanie wartości startupu na różnych etapach jego rozwoju różni się znacząco. W artykule zostały zaprezentowane tylko niektóre z form finansowania oraz metody, które można wykorzystać do wyceny w zależności od etapu rozwoju spółki.

Wycena firmy, a kapitał od funduszu vc?

Najczęściej na potrzeby pozyskania dodatkowego finansowania czy to w formie equity czy to w formie długu. Warto też przeprowadzić symulację ile będzie warty biznes przy spełnieniu określonych założeń w przyszłości.

Jak zostało rozpisane w artykule wycenę można przeprowadzić na wiele sposobów. Od metody Scorecard Valuation, venture capital aż do metod porównawczych czy metod zdyskontowanych przepływów pieniężnych. W praktyce cześć vc wypracowała swoje własne metody wyceny gdzie ocenie podlega: zespół, innowacyjność, produkt, potencjał rynku czy perspektywy monetyzacji. Inni korzystają z metod opisanych w literaturze jeszcze inni posługują się cenami z ostatnich transakcji czy różnego rodzaju estymacjami mnożników. To na co należy zwrócić uwagę podczas wyceny startup to, że w przypadku zawyżenia wyceny startupu spółka może mieć problemy z kolejnymi rundami finansowania. W Polsce oczekuje się, że kolejne rundy finansowania odbywają się przy wyższych wycenach oznacza to, że jeżeli początkowa wycena jest ambitna, a spółka nie zrealizuje zapisów z biznesplanu bardzo ciężko jest uzasadnić jeszcze wyższą wartość spółki. W praktyce może to oznaczać, że inwestorzy profesjonalni [np. fundusze vc] nie będą skłonne uczestniczyć w podwyższeniu kapitału, a tym samym spółka będzie szukała kapitału wśród inwestorów niewykwalifikowanych. Teoretycznie możliwe jest pozyskanie kapitału w kolejnych rundach przy niższej wycenie natomiast może doprowadzić to do niezadowolenie inwestorów którzy nabywali udziały / akcje przy wyższej wycenie a tym samym mogą zablokować wejście nowego kapitału.

Przeprowadzając zatem wycenę startupu należy być świadomym konsekwencji jakie niesie za sobą określona wycena, jak to wpływa na rynek czy zdolność do pozyskania kapitału w przyszłości. Ostatecznie mamy wolny rynek, gdzie relacja pomiędzy podażą, a popytem kształtuje ceny nie inaczej jest w przypadku popytu na akcje / udziały startupów. Wycena w tym przypadku ma charakter inwestycyjny [więcej w artykule standardy wartości].

Kategorie
Metoda Dochodowa Metoda Mnożnikowa Wycena Wycena startupu

Metody wyceny przedsiębiorstw – wycena startupu

Dodano: 6 stycznia 2023
Ostatnia aktualizacja: 19 lipca 2023

Metody wyceny przedsiębiorstw - Wycena Startupu

Wycena przedsiębiorstwa - wycena startupu. Jak fundusze venture capital | inwestor wyceniają spółki w zależności od etapu rozwoju.

 

Wycena przedsiębiorstwa – wycena startupu. Jak fundusze venture capital oraz inwestor wyceniają spółki w zależności od etapu rozwoju. Jakie metody wyceny należy użyć? W dzisiejszym artykule, który stanowi drugi opisujący „Metody wyceny przedsiębiorstw – na wczesnym etapie ”, w którym poruszamy aspekt metod wyceny przedsiębiorstw w zależności od etapu rozwoju na którym się znajdują spółki. W pierwszym artykule dostępnym pod linkiem zostały klasyczne metody wyceny przedsiębiorstw z podziałem na metody:

  • Metody dochodowe
  • Metody majątkowe
  • Metody mieszane
  • Metody porównawcze (rynkowe)
  • Metody niekonwencjonalne

W artykule tym zostaną przedstawione modyfikacje klasycznych metod oraz zupełnie niestandardowe podejścia do wyceny przedsiębiorstw na wczesnym etapie. Plan na dzisiaj wygląda następująco:

1.    Zmodyfikowane metody porównawcze

2.    Zmodyfikowane metody dochodowe

  • Skorygowany współczynnik beta
  • Metoda First Chicago
  • Metoda drzew decyzyjnych
  • Metoda stosowana przez A. Damodarana

Zanim przejdziemy do samych metod kilka zdań wprowadzenia.

 

Definicja Start-up:

Tymczasowa organizacja lub młode innowacyjne przedsiębiorstwo  poszukujące modelu biznesowego, który zapewniłby mu zyskowny wzrost.

 Najczęściej wskazywanymi cechami takich podmiotów na tym etapie rozwoju są:

  • wykorzystywanie przez nie nowoczesnych technologii [aktywa niematerialne]
  • krótki okres działalności
  • poszukiwanie lub posiadanie powtarzalnego, skalowanego i rentownego modelu biznesowego,
  • działalność w warunkach dużego ryzyka,
  • dążenie do szybkiego wzrostu [budowanie pozycji na rynku]

I w tym miejscu należy zadać pytanie po co wyceniać start-up, jaki jest cel oraz funkcja wyceny. Zazwyczaj wycena przeprowadzana jest aby pozyskiwać kolejne finansowanie na rozwój. Co do zasady finansowanie działalności startupów odbywa się najczęściej z wykorzystaniem środków ich założycieli, aniołów biznesu i funduszy venture capital. Nie mniej z czasem gdy spółka się rozrasta i ma coraz większe potrzeby kapitałowe potrzebna jest kolejna runda finansowania skierowana do inwestorów zewnętrznych [podwyższenie kapitału zakładowego]. Właśnie w tym celu najczęściej określa się wartość firmy, która stanowi punkt startowy do negocjacji pomiędzy założycielami, a funduszami vc [potencjalny inwestor]. Inwestycyjny charakter wyceny może powodować pewne wyzwanie przed wyceniającym, o których można przeczytać tutaj.

 

Porozmawiajmy o wycenie Twojej firmy

Umów się na bezpłatną konsultację

 

Zmodyfikowane metody porównawcze - wycena startupu

W klasycznym rozumieniu wartość przedsiębiorstwa wg. metody porównawczej jest wyznaczana jako wielokrotność efektów ekonomicznych generowanych przez to przedsiębiorstwo. Przez efekt ekonomiczny należy rozumieć m.in: przychody ze sprzedaży, zyski operacyjne, zyski operacyjne powiększone o amortyzację czy zysk netto.

Jak natomiast wycenić przedsiębiorstwo, które nie ma jeszcze przychodów, nie mówiąc już o zyskach ?

Standardowe mnożniki jak: cena/przychody, cena/zysk, cena/wartość księgowa czy EV/EBITDA nie jesteśmy tutaj w stanie zastosować. To co możemy natomiast zrobić to określić wartość na podstawie specyficznych parametrów właściwych dla danego sektora/ przedsiębiorstwa. Do mniej standardowych wskaźników możemy zaliczyć:

  • liczbę aktywnych użytkowników,
  • liczbę pobranych aplikacji
  • liczbę złożonych patentów

Sporym ograniczeniem w przypadku tego wariantu metody porównawczej jest dostępność danych porównywalnych. Szczególnie na mniej rozwiniętych rynkach, gdyż większość spółek jest nienotowanych w gospodarce.

Zmodyfikowane metody wyceny - metody dochodowe

Skorygowany współczynnik beta

Metoda First Chicago

Metoda drzew decyzyjnych

Metoda stosowana przez A. Damodarana

Zastosowanie metody dochodowej w praktyce oznacza zbudowanie modelu finansowego, w którym jest przyjęty szereg założeń dzięki czemu możliwe jest oszacowanie przepływów pieniężnych w okresie szczegółowej prognozy. Następnie dodajemy wartość rezydualną przedsiębiorstwa, którą wyliczamy przy założeniu, że przedsiębiorstwo będzie funkcjonowało w nieskończoność. Wyznaczone przepływy pieniężne są dyskontowane WACC [średnio ważonym kosztem kapitału]

Zatem na czym polegają modyfikacje metody dochodowej w przypadku przedsiębiorstw na wczesnym etapie rozwoju?

Skorygowany współczynnik beta

Jednym z kluczowych założeń dla przeprowadzenia wyceny opartej o DCF jest kalkulacja stopy dyskontowej. Najczęściej wykorzystuje się do tego średni ważony koszt kapitału [WACC] w przypadku metody DCF w wersji FCFF [czyli wartość dla wszystkich dawców kapitału]. Jak zostało wspomniane w poprzednim artykule [tutaj] przedsiębiorstwa na wczesnym etapie rozwoju charakteryzują się zazwyczaj jedynie finansowaniem ze środków własnych, przez co koszt kapitału równy jest kosztowi kapitału własnego, który najczęściej oblicza się z wykorzystaniem modelu CAPM.

Festel, Wuermseher i Cattaneo (2013) wskazali na nieadekwatność przyjmowania „standardowego” wskaźnika bety do szacowania kosztu kapitału własnego dla technologicznych startupów. Wykorzystali oni model CAPM do obliczenia bazowej bety, do której zostały przyjęte rynkowe wartości stopy wolnej od ryzyka oraz premii za ryzyko rynkowe wraz ze średnią oczekiwaną stopą zwrotu z inwestycji w startupy na poziomie 39,5 proc.

Przy takich założeniach, wskaźnik bazowej bety został obliczony na poziomie 6,4 co odpowiada w opinii autorów ryzyku jakim charakteryzują się młode, technologiczne przedsiębiorstwa (Beta powinna być odpowiednio skorygowana w dół w przypadku przedsiębiorstw o niższym ryzyku). Końcowym etapem jest uwzględnienie korekt modyfikujących bazową betę na podstawie kwestionariusza zawierającego łącznie 20 kategorii (przyznawane są następujące wartości: od -1 do +1 [co 0,5 pkt]). Które są powiązane z ryzykiem danego przedsiębiorstwa w ramach 5 kategorii:

  • technologia,
  • produkt,
  • implementacja,
  • organizacja
  • finanse

Metoda First Chicago

Jest to rozwinięcie metody DCF, polegające na zastosowaniu scenariuszy oraz przypisaniu im prawdopodobieństwa realizacji. Metoda wymaga opracowania trzech prognozowanych scenariuszy najczęściej:

  • Bazowego
  • Optymistycznego
  • Pesymistycznego

Dla poszczególnych scenariuszy budowane są określone zestawy założeń. Końcowa wartość przedsiębiorstwa jest równa sumie ważonej poszczególnych scenariuszy rozwoju przedsiębiorstwa.

Metoda drzew decyzyjnych

Wycena oparta o drzewa decyzyjne polega an określeniu scenariuszy przyszłych zdarzeń, które będą mieć wpływ na wartość przedsiębiorstwa. W pewnym sensie proces wyceny jest podobny do metody First Chicago, przy czym scenariuszy rozwoju sytuacji może być znacznie więcej niż trzy. Dla każdego scenariusza należy określić prawdopodobieństwo oraz obliczyć NPV.   

Metoda stosowana przez A. Damodarana  

Profesor Aswath Damodaran uważny za eksperta w dziedzinie wyceny przedsiębiorstw zaproponował pewne modyfikacje klasycznych metod dochodowych w przypadku wyceny przedsiębiorstw na wczesnym etapie. Poniżej krótka lista:

  • odmienny sposób kalkulacji bety
  • pomniejszenie zdyskontowanych przepływów pieniężnych o prawdopodobieństwo bankructwa przedsiębiorstwa w danym okresie,
  • dyskonto z tytułu odejścia kluczowego personelu,
  • uwzględnienie roszczeń w wycenie
  • dyskonto z tytułu braku płynności.

Podsumowanie - wycena firmy oraz wycena przedsiębiorstwa na początkowym etapie

W artykule zostały przedstawione modyfikacje dwóch najpopularniejszych metod wyceny przedsiębiorstw czyli metod porównawczych oraz metod dochodowych. Wycena przedsiębiorstwa z zastosowaniem klasycznych metod może dostarczyć wyzwań, a jak zostało wspomniane w niniejszym artykule modyfikacja ww. metod tylko potęguje trudności, z którymi musi sobie poradzić wyceniający. Aby w sposób prawidłowy przeprowadzić wycenę startupu należy uwzględniać otoczenie biznesowe spółki oraz specyfikę wycenianej firmy.

Zastosowanie modyfikacji metod mnożnikowych oraz metod dochodowych wymaga bardzo dobrzej znajomości branży, w której działa wyceniane przedsiębiorstwo jak i dogłębnej wiedzy o samym przedsiębiorstwie. Nie mniej nawet najbardziej zaawansowane modyfikacje już istniejących metod czy nowe metody wyceny przedsiębiorstw, które powstają nie gwarantują nieomylności.

Uzyskanie racjonalnych wyników wyceny uzależnione jest przede wszystkim od MYŚLENIA……… Należy pamiętać, że wycena przedsiębiorstw to czasochłonny i skomplikowany proces, a to co powinno cechować wyceniającego to racjonalność na każdym z etapów wyceny. Wartość startupu zazwyczaj opiera się na wartościach niematerialnych i prawnych, ponieważ majątek przedsiębiorstwa jest znikomy w stosunku do potencjału rozwoju danej spółki. Należy również pamiętać, że wyceniając startup, wyceniający musi zachować obiektywizm, a jednocześnie zachować ekspercki osąd możliwych do uzyskania przyszłych wolnych przepływów tak aby kolejni inwestorzy [np. typu venture capital] nie zaniżali wartości spółki, a założyciele nie zawyżali.

PS. Wartość startupu może być określona również z wykorzystaniem innych metod, które zostaną przedstawione w następnym artykule m.in.:

  • Metoda Venture Capital
  • Metoda wieloetapowa (multi-stage)
  • Metoda Dave’a Berkusa
  • Metoda Risk Factor Summation
  • Metoda Scorecard Valuation
  • Metoda opcji realnych
  • Pozostałe metody